ปัจจุบันแนวโน้มงานวิจัยส่วนใหญ่มีความสนใจในการพัฒนาวัสดุที่สามารถสั่งได้ หรือตอบสนองต่อตัวกระตุ้นหรือสภาวะแวดล้อม เช่น ตอบสนองต่ออุณหภูมิ ความเป็นกรด-เบส แสง หรือแรงดึง โดยปัญหาของนักวิจัยทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศที่มีมายาวนานและพยายามหาทางแก้ไขกันอยู่นั้น คือนักวิจัยสามารถคิดค้นงานวิจัยใหม่ๆได้ แต่งานวิจัยเหล่านั้นกลับเป็นงานที่ขึ้นหิ้ง กล่าวคือไม่สามารถนำมาสร้างเป็นชิ้นงาน หรือผลิตภัณฑ์ที่สามารถใช้งานได้จริง แต่ปัจจุบันเหล่านักวิจัยพยายามหาทางแก้ปัญหาโดยกระตุ้นให้มีการพัฒนางานวิจัยที่สามารถสร้างเป็นผลิตภัณฑ์ได้ โดยหนึ่งในงานวิจัยที่ได้รับความนิยมมากคือ การสร้างวัสดุที่สามารถตอบสนองต่อสภาวะแวดล้อมได้ หรือสามารถสั่งให้วัสดุเกิดการเปลี่ยนแปลงเมื่อถูกกระตุ้นได้

ยกตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ ปากกาลบได้ หลายคนคงคุ้นเคยเจ้าปากกานี้ ว่าเมื่อเขียนผิด เราไม่ต้องการลิควิคอีกต่อไป เราเพียงแค่ใช้ยางลบที่อยู่ปลายปากกาถูๆ คำผิดนั้นก็จะถูกลบไป หลายคนคงสงสัย เอ๊ะ! กลไกของเจ้าปากกานี้เกิดขึ้นได้อย่างไร คำตอบก็คือ หมึกของปากกานี้ประกอบด้วยน้ำหมึก 3 ชนิด คือ A B และ C โดย หมึก A เป็นหมึกสี (เช่นสีฟ้า สีน้ำเงิน สีชมพู เป็นต้น) และ B เป็นสารที่ทำให้หมึกเกิดสี ส่วนหมึก C เป็นสารที่ทำให้สีเปลี่ยนไปตามอุณหภูมิ หลักการคร่าวๆคือ ในอุณหภูมิปกติ สีของหมึกที่เราเห็นเกิดจากน้ำหมึกสี A+B แต่เมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น (อุณหภูมิสูงเกิดจากที่เราถู หรือเสียดสี เพื่อลบนั่นเอง) หมึก C จะไปแยกหมึก A และ B ออกจากกัน โดยหมึก C จะไปแย่งจับกับ หมึก B แทน ทำให้สีหมึกเปลี่ยนเป็นโปร่งใสทำให้เรามองไม่เห็นหมึกนั่นเอง แต่..ถ้าเราอยากให้ข้อความที่เพิ่งลบไปกลับคืนมาทำได้โดย การนำกระดาษนั้นไปแช่ในตู้เย็นข้อความดังกล่าวก็จะกลับคืนมา เรียกได้ว่ากลไกของปากกาลบได้ เกิดจากการเปลี่ยนอุณหภูมินั่นเอง ดังนั้นสิ่งที่ควรระวังคือ อย่านำปากกาลบได้ไปเขียนหรือใช้เซนต์ชื่อในเอกสารสำคัญเด็ดขาด เนื่องจากบ้านเราเป็นเมืองร้อน ดังนั้น คุณอาจจะประหลาดใจ ถ้าพบว่าวางเอกสารสำคัญไว้ในรถ หรือแม้กระทั่งนำไปถ่ายเอกสารแล้วข้อความสำคัญเหล่านั้นหายไป

นอกจากปากกาลบได้แล้ว ปัจจุบันผลิตภัณฑ์ที่ตอบสนองต่ออุณหภูมิที่มีจำหน่ายคือ “สีเพ้นท์” โดยจิตรกรชาวเยอรมันได้วาดภาพกัปตันอเมริกาลงบนรถลัมโบกินี่ของตัวเอง จากนั้นใช้สี (สีม่วง) ที่เปลี่ยนตามอุณหภูมิ เคลือบลงบนรถทั้งคันอีกที โดยสีที่เคลือบนี้มีคุณสมบัติพิเศษคือ เปลี่ยนจากมีสีเป็นไม่มีสีตามอุณหภูมิ กล่าวคือ หากอุณหภูมิปกติ รถจะเป็นสีม่วง แต่เมื่ออุณหภูมิสูง (ราดด้วยน้ำร้อน) เจ้าตัวสีนั้นจะเปลี่ยนโครงสร้างทำให้กลายเป็นไม่มีสี ดังนั้นภาพกัปตันอเมริกาที่ถูกเพ้นไว้จะปรากฎออกมา

นอกจากนี้แบรนด์ DEAR RUS ได้ผลิตน้ำยาทาเล็บที่สามารถเปลี่ยนสีตามอุณหภูมิได้ ซึ่งเป็นที่นิยมในหมู่สาวๆ พอสมควร หรือแม้กระทั่งเรื่องแหวนเปลี่ยนสีตามอุณหภูมิของร่างกาย โดยสามารถสื่อถึงอารมณ์ของผู้สวมใส่ด้วย ซึ่งผลิตภัณฑ์ทั้งสองอย่างนั้นประกอบด้วย สารที่มีคุณสมบัติเปลี่ยนสีได้ตามอุณหภูมิเช่น ผลึกเหลว (Liquid crystal) โดยอาศัยหลักการคือ เมื่ออุณหภูมิเปลี่ยนไปทำให้ช่องว่างระหว่างชั้นโครงสร้างมีการเปลี่ยนแปลงส่งผลให้มีการเปลี่ยนความยาวคลื่นแสงทำให้ผลึกเหลวสามารถเปลี่ยนจากไม่มีสีเป็นสารมีสีได้


ผลิตภัณฑ์ที่น่าสนใจกว่านี้คือ เสื้อผ้า ที่สามารถเปลี่ยนสีตามอุณหภูมิที่ผู้ส่วมใส่อยู่ ยกตัวอย่างเช่น กางเกงยีนส์ของแบรนด์ “Weird Guy” ที่สามารถเปลี่ยนสีจากสีน้ำเงิน เป็นสีขาวเมื่อเจออุณหภูมิสูง มันดูเจ๋งใช่หรือไม่ เหมือนกับว่าเรามีกางเกงยีนส์ 2 สีใน 1 ตัวเมื่อใส่ในหน้าหนาวจะเป็นสีน้ำเงิน แต่เมื่อถึงหน้าร้อนกลายเป็นสีขาว หรือนอกจากนี้ถ้าอุณหภูมิร่างกายสูง เช่นเมื่อไม่สบาย หรือรู้สึกโกรธ จนอุณหภูมิร่างกายขึ้นสูงกางเกงยีนส์เราก็สามารถเปลี่ยนสีได้เช่นกัน แต่อาจจะมีข้อเสียตรงที่เราไม่สามารถปกปิดอารมณ์ความรู้สึกเราได้เลย เพื่อนรอบข้างสามารถสังเกตอารมณ์เราได้จากการเปลี่ยนสีของกางเกงยีนส์

                                           

จะเห็นได้ว่าผลิตภัณฑ์ที่สามารถสั่งได้เมื่อเปลี่ยนอุณหภูมิมีมากมายที่ได้ถูกผลิตและขายในท้องตลาด ซึ่งแต่ละผลิตภัณฑ์ล้วนเป็นสิ่งที่น่าสนใจ ทั้งนี้คงเป็นสิ่งที่ดีหากผู้ใช้งานมีความเข้าใจในกลไกการทำงานทำให้สามารถใช้งานได้ถูกต้อง

เราคงต้องติดตามกันต่อไปว่า ในอนาคตจะมีผลิตภัณฑ์ที่น่าสนใจกว่านี้มาจำหน่ายอีกหรือไม่ 


ผู้เขียน: Liew
นิสิตปริญญาเอก 
สาขา polymer science
Petroleum and Petrochemical College 
Chulalongkorn University

แหล่งอ้างอิงเนื้อหา

www.marumura.com/tips/?id=4450
www.autoblog.com/2015/07/30/lamborghini-gallardo-thermochromic-paint/
http://blog.skechers.com/2013/11/15/sink-into-skechers-memory-foam/
https://poshmark.com/listing/Color-changing-and-crackle-nail-polish-bundle-54d798304c47c006a8003890
www.neutron.rmutphysics.com/teaching-glossary/index.php?option=com_content&task=view&id=10169&Itemid=11
www.digitaltrends.com/cool-tech/naked-and-famous-thermochromic-jeans/

แหล่งอ้างอิงรูป

http://teen.mthai.com/variety/75136.html
http://rimbaud-arthur.info/skechers-women-s-flex-appeal-memory-foam-running/
www.nailpolishforum.com/forum/viewtopic.php?f=16&p=12766
www.revolveclothing.com/naked-famous-denim-thermocromic-weird-guy-12-oz-in-thermochromic-selvedge/dp/NAKE-MJ89/?d=Womens